( 1 ) مجلس شصت و نهم در شناخت قلب ( 2 ) خداوند متعال در آيهء يك صد و چهل و يكم سورهء چهارم فرموده است كه از جمله صفات منافقان اين است كه « براى مردم ريا كارى مىكنند و ياد نمىكنند خدا را مگر اندكى . » و معنى آن چنين است كه آنچه براى خدا نباشد ، جز اندك نيست . ( 3 ) و خداوند در آيهء يك صد و دهم سورهء كهف فرموده است « پس هر كس آرزو مىدارد ديدار پروردگارش را ، همانا كار نيكو و پسنديده انجام دهد و در پرستش و عبادت خداى خود هيچ كس را شريك و انباز نگيرد . » ، ابن عباس در اين باره گفته است : يعنى هر كس ديدن پاداش خدا را اميد دارد ، كار پسنديده انجام دهد و در عبادت پروردگار خود براى هيچ كس ريا كارى نكند . « 1 » و در آيات دوم و سوم سورهء سى و نهم فرموده است « پس بپرست خدا را در حالى كه دين خود را براى او خالص كرده باشى و همانا كه دين خالص براى خداوند است . » و در آيهء چهاردهم سورهء چهلم فرموده است « پس بخوانيد خدا را در حالى كه خالص‌كنندگان دين براى او باشيد و اگر چه ناخوش دارند كافران . » و در آيهء پنجم از سورهء نود و هشتم مىفرمايد « و فرمان داده نشدند مگر آنكه خدا را پرستش كنند در حالى كه خالص دارندگان دين براى او باشند و نماز را بر پاى دارند و زكات را بپردازند و اين است آيين راست . » « 2 » ( 4 ) پيامبر ( ص ) فرموده‌اند : در آدمى پاره گوشتى است كه اگر آن درست و سلامت باشد ، ديگر اعضاى بدن با آن سالمند و چون آن پاره گوشت دردمند و فاسد شود ، ديگر اعضاى بدن تباه مىشود و آن قلب است . « 3 » ( 5 ) و همان حضرت فرموده‌اند : اى على ! سه چيز موجب قساوت قلب است . شنيدن سخن ياوه ، در طلب شكار رفتن و به درگاه پادشاهان و دولتمردان رفتن . « 4 » ( 6 ) و پيامبر ( ص ) فرموده‌اند : چهار چيز قلب را تباه مىكند و در آن نفاق را

--> ( 1 ) . اين معنى در تفسير مجمع البيان طبرسى ، ص 499 ، ج 5 و 6 ، چاپ بيروت ، آمده است . م . ( 2 ) . براى اطلاع بيشتر از آيات ديگر به بحث اخلاص در كتابهاى اخلاق و مثلا محجة البيضاء ، ص 125 ، ج 8 ، مراجعه فرماييد . م . ( 3 ) . در نهايه ، ابن اثير ، ص 339 ، ج 4 ، و مشكاة الانوار ، طبرسى ، ص 255 ، آمده است . م . ( 4 ) . در خصال ، صدوق ، ص 141 ، ج 1 ، ذيل شمارهء 101 ، آمده است . م .